Арчы дьиэтигэр Дьокуускай куораттан Хомус түмэлин үлэһиттэрэ, түмэлгэ быыстапка салаатын салайааччыта Жиркова Туйаара Анатольевна, хомус пуондатын үлэһитэ Станислав Афанасьев ыалдьыттаатылар. Кинилэр Саха сирин кэритэ сылдьан хомуһу пропогандалыыллар, 22-с оройуоҥҥа Хонууга кэлэн үлэлэрин саҕалаатылар.
Түмэл үлэтин биидийэнэн көрдүүбүт. Салайааччы Алексеев Иван Егорович Хомус Уйбаан Муома олохтоохторун, хомуһу сэҥээрээччилэри бу көрсүһүүнэн истиҥник эҕэрдэлээтэ. 1960 сыллаахха Саха государственнай университетыгар үөрэнэ сылдьан Муоматтан төрүттээх Черемкин Степан Афанасьевиһы кытта бииргэ үөрэммит, билсибит, кини хомуска оонньуурун истэн, үөрэнэн хомус абылаҥар ылларбыт. Степан устудьуоннары мунньан, хомуска үөрэтэн «Алгыс» ансаамбылы тэрийэн, алта уол аан бастаан сценаҕа тахсан хомуска оонньообуттар. Иван Егорович Степан хомуска уһуйбутугар махтанарын биллэрдэ. Биир дойдулаахпыт Черемкин Степан Афанасьевич кэлин өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр суруналыыс буолбута.
Салгыы Туйаара Анатольевна хомуһу анаан үөрэтэллэрин, араас граннарга кытталларын, үлэлэрэ сайдарын, республикаҕа, тас дойдуларга күрэхтэргэ ситиһиилээхти кытталларын, идэтийбит хомусчуттар баар буолбуттарын киэн тутта кэпсээтэ. Холобур, хомуһу киэҥ эйгэҕэ таһаарбыт Петр Оготоев, Айсен Аммосов, Альбина Дегтярева салайар «Айархаан» ансаамбыла уо.д.а. Кини истээччилэргэ хомуһу хайдах тутарга, тардарга, тылы, таҥалайы, куолайы, уоһу сөпкө хамсатарга, сөпкө тыынарга, дорҕооннору таһаарарга үөрэттэ. Кини хомуска сэттэ сааһыттан оонньуу үөрэммит эбит. Бу дьоро күн хомуска араастаан дьүрүһүтэн, дьиэрэтэн, хотугу ритмнэри иһитиннэрдэ, тэтимнээхтик оонньоон, эдэрдэр тардар аныгы ньымаларын көрдөрдө, күөрэгэйдээн, хаастаан, кэҕэлээн, бөрөлүү улуйан, ат сүүрэр, ардах, тыал түһэр түгэннэрин, оһуохайы оонньоон сүргэбитин көтөхтө. Дьэ, талаан баар кыыһа эбит.
Олус сэргэх кэпсээннээх хомусчут Туйаара Анатольевна истээччилэрин кытта тэҥҥэ хомуска оонньоото. Бу түгэннэри үйэтитэн Хомус түмэлин пуондатын тутаах үлэһитэ Станислав Афанасьев хаартыскаҕа түһэрдэ, биидийэҕэ уһулла.
Түмүккэ, Туйаара Афанасьевна аатырбыт хомус уустара-маастардара Г.Чомчоев, Н.Ефремов, Н.Тарскай уо.д.а. хомустарын атыылаата. Хомустар сыаналара удамыр, улахан киһи хомуһа 7000-8000 солк., оҕоҕо аналлаах хомус 4000 солк.
Бу дьоро күнү бэлэхтээбит, үрдүк таһымҥа маастар-кылааһы ыыппыт Хомус түмэлин үлэһиттэригэр Туйаара Жирковаҕа, Станислав Афанасьевка 22 истээччи махталларын эттилэр, өйдөбүнньүк хаартыскаҕа түстүлэр.
Ыалдьыттарбыт кэрэ айылҕалаах Муомаҕа кэлэн элбэҕи билэн-көрөн барар былааннаахтар. Санаабыт хомуһа киэҥ сиринэн дьүрүһүйэ туруохтун, сайдан аан дойдуга аатырдын.
Евдокия Слепцова