Биһиги уолбут — аан дойду бастыҥ бөҕөһө

Соторутааҕыта Кыргызстаҥҥа буолбут «Игры кочевников » аан дойдутааҕы күрэхтэһиигэ биһиги биир дойдулаахпыт Никита Хабаров хапсаҕайга муҥутуур кыайыылааҕынан тахсан бүтүн Саха сирин, ону таһынан Россия спордун үрдүктүк ааттаппыта. Биһиги Никитаны аҕыйах боппуруоска эппиэттииригэр көрдөстүбүт.
— Никита, бастатан туран «Игры кочевников» аан дойду таһымнаах улахан күрэххэ хапсаҕайга муҥутуур кыайыылаах буолбуккунан истиҥник эҕэрдэлиибин. Быһа эфиргэ көрөн дэлби ыарыйдыбыт, наһаа астынныбыт.
— Кэпсэтиибитин оҕо сааскыттан саҕалыахха. Кимнээҕи ахтан-санаан ааһыаххыный?
— Мин дьоллоох оҕо сааһым Муома оройуонугар Хонуу сэлиэнньэтигэр ааспыта. Ийэм Ольга Спартаковна төрөппүттэрэ — эбэлээх эһээм Альбина Афанасьевна, Спартак Егорович миигин улахан тапталынан бүөбэйдэспиттэрэ. Ити арааһа саамай улахан сиэн буоларбынан эбээлээх эһээм истиҥ сыһыаннара миэхэ ананнаҕа.
— Тустуунан хаһааҥҥыттан дьарыктаммыкыный? Бастакы тренериҥ кимий?
— Үһүс кылааска үөрэнэ сырыттахпына эбэм Альбина Афанасьевна тустуу секциятыгар суруттарбыта. Хапсыһыы бастакы албастарыгар тренерим Лаврентий Абрамов үөрэппитэ. Лаврентий Семенович оччолортон тулуурдаах буолууга, утарсааччыгын кытта дьоһуннук киирсиигэ үөрэтэрэ. Билигин маҥнайгы тренерим анал байыаннай дьайыыга сылдьар.
— Спордунан утумнаахтык дьарыктаныы элбэх эрчиллиини эрэйэр, наһаа сылаалаах ардыгар буолар. Биирдэ эмэтэ айакка, сөп буолуо диэн санаа киирэ сылдьыбыта дуу?
— Сороҕор оннук санаалар киирэн толкуйдатар буоллулар. Ол эрээри киирсиилэр кэннилэриттэн ырытан көрөн баран салгыы күрэххэ турунабын.


— Кэнники сылларга күрэхтэһии улахан түһүлгэтигэр тахсаҥҥын чулууттан чулуу уолаттары кытта киирсэҕин, маннык хапсыһыыларга киирсэргэр туох эмэ харысхал (оберег) курдук туттаҕын дуу?
— Улахан түһүлгэҕэ биллэн турар күүстээх бэлэмнээх бөҕөстөр кэлэн туох баардарынан киирсэр буоллахтара. Онно сүрүн харысхалынан бэйэм булгуруйбат санаам буолар. Уонна тренерим Некрасов Алексей Сергеевич, доҕотторум өйөбүллэрэ, эрэллэрэ кыайыыга кынаттыыллар. Оберег диэни олох туттубаппын.
— Дьон-сэргэ эйиигин «Момская скала» диэн киэн тутта ааттыыр. Кырдьык сахаҕа кырата суох киһигин, бу ааккын ким биэрбитэй?
— Бу ааппын спортивнай комментатор Александр Посельскай биэртэ. Төрөөбүт түөлбэм аатын доргуччу ааттатарбыттан үөрэбин, киэн туттабын.
— Төрөөбүт Муомаҕыттан тэйбитиҥ ыраатта. Дойдугун кытта сибээһи тутаҕын дуо?
— Түгэн көһүннэр эрэ дойдубар аҕалаах бырааппар бара сылдьааччыбын. Муомалар уолбут диэн сүрдээҕин өйүүллэр. Бүгүн түгэнинэн туһанан оройуон баһылыгар Дмитрий Аммосовка өйөбүлүн иһин махтаныахпын баҕарабын. Дмитрий Викторович куруук миигинниин билсэр, көмөлөһөр. Бу соторутааҕыта Кыргызстаҥҥа барарбар эмиэ көрсөн ситиһиилэргэ алҕаан ыыппыта.
— Никита, кэпсээниҥ иһин махтал. Өссө да эн ааккын өрөгөйдүү ааттыахпыт диэн эрэнэн туран ситиһиилэри баҕарабын.

Христина Кривошапкина

Фото из открытых источников